Հառիճավանքը ՀՀ Շիրակի մարզի Հառիճ գյուղում է` Արագած լեռան հյուսիսային լանջին, երկու ձորակներով գոյացող հրվանդանի վրա: Այն կառուցվել է Է-ԺԳ դարերում։ Վանքի մասին հնագույն հիշատակությունը պահպանվել է Մխիթար Անեցու մոտ։ Դարերի ընթացքում այստեղ վանական կյանքը մի քանի անգամ ընդհատվել է, սակայն վերստին ծաղկում ապրել: Հառիճավանքն ավերվել է ԺԱ դարում սելջուկների արշավանքների ժամանակ, բայց կրկին վերականգնվել 1185-1236 թթ., Աբասի որդի Գրիգորի առաջնորդության օրոք: Վիմագիր արձանագրությունները վանքի մասին տեղեկություններ են հաղորդում մինչև ԺԴ դար: Հառիճավանքի հուշարձանների խումբը բաղկացած է երկու եկեղեցիներից, երկու գավիթ-ժամատնից, երկու մատուռից, վանական միաբանության բազմաթիվ կացարաններից, պարսպից և մի շարք այլ հասարակական կառուցվածքներից: Հառիճավանքի հնագույն կառույցը կենտրոնագմբեթ խաչաձև Ս. Գրիգոր եկեղեցին է, որը Է դարին բնորոշ «Մաստարայատիպ» շինություն է: Այն հարավ-արևելքից ունի քառանկյուն հատակագծով ավանդատուն: Երկրորդ ավանդատունը եկեղեցուն կցվել է հարավ-արևմուտքից, որի վրա ԺԳ դարում մատուռ է կառուցվել: